Zo’n beetje de hele geschiedenis in heldere uitleg ondersteund door overzichtelijke powerpoints. Ik vind vooral het gebruik van simpele pictogrammen erg goed werken.Als bonus ook nog een aantal instructiefilmpjes over historische vaardigheden. Top!

(via Histoforum)

Advertenties

Visueel stappenplan (1)

15 november 2011


(met dank aan Manon)

Welvaart omstreeks 1 n. Chr.

Omstreeks 1500

Omstreeks 1900

Oorlogsdoden 1945-2000

(bron: Worldmapper)

 

(bron: Freakonomics)

Bijpassende leidende vragen.

Of niet altijd?

Moet je dit weten voor de toets? Dat is geen gekke vraag. Hoe moet een leerling bedenken dat 1648 wel, maar 1609-1621 niet geleerd moet worden. Er is veel willekeur in wat wij ‘vanzelfsprekend’ belangrijk vinden. Ga maar eens met collega’s een toets of stofafspraken maken. Het moet dus voor leerlingen volkomen duidelijk zijn wat er van ze verwacht wordt. Ze moeten zich tenslotte goed kunnen voorbereiden op de toets.

Checklists

Daarom experimenteer ik nu met uitgebreide checklists, met per paragraaf wat ze moeten kennen en kunnen. Ze kunnen daar voor een deel zelf van afleiden wat de toetsvragen zullen zijn. (‘Je kan met behulp van een voorbeeld uitleggen wat handelskapitalisme is.’ -> ‘Leg uit waarom de VOC een goed voorbeeld van handelskapitalisme is.’) Als ze de checklist netjes uitwerken zijn ze goed voorbereid. Tijdens de lessen is het ook handig. Het is voor iedereen duidelijk wat de doelen zijn.

Leren is geen lijst afwerken

Leer je op deze manier leerlingen af om zelf na te denken over wat belangrijk is en wat niet? Ik zou de Luie Leraar niet zijn als ik me dat niet zou afvragen. Leerlingen willen in mijn ervaring graag houvast. Netjes de aantekening over nemen. Een samenvatting maken die langer is dan de tekst (‘zodat ik niets vergeet!’). Leren maakt onzeker. Het gaat tenslotte om wat je (nog) niet helemaal snapt. Wat dat betreft werkt een checklist in de hand dat ze leren gaan zien als afvinken van de stof.

Dus: hoe zorg je dat leerlingen zich goed kunnen voorbereiden op de toets, zonder alles voor te kauwen?

De juiste doelen stellen

In Classroom Instruction that Works: Research-Based Strategies for Increasing Student Achievement van Robert Marzano e.a. staat een kort overzicht van het onderzoek naar het stellen van doelen. De eerste conclusie is dat het expliciet stellen van doelen ertoe leidt dat de focus van leerlingen zich beperkt tot die doelen. Dit klinkt Cruyffiaans, maar het gevolg van te specifieke doelen is dat leerlingen alles wat daarbuiten ligt negeren. Of: ‘wat niet op de toets komt, wordt niet geleerd’. Dit onderstreept het belang van goed nadenken over het formuleren van je leerdoelen in bijvoorbeeld een checklist.

(via Real Teaching Means Real Learning)

Doelen moeten dus niet te specifiek zijn. Dit gaat in tegen wat ik op de lerarenopleiding heb geleerd bij vakdidactiek. Daar werd ons juist aangeleerd om leerdoelen zo concreet en specifiek mogelijk te formuleren (à la Robert Mager). Marzano speculeert dat te specifieke doelen leerlingen weinig mogelijkheid geven zelf een invulling te geven aan hun leren. Vanuit een constructivistisch oogpunt is dat een logische redenering. Tot slot stelt Marzano dat leerlingen aangemoedigd moeten worden om de algemene doelen van de docent om te zetten in persoonlijke doelen. In deze lijn zou het zinniger zijn als leerlingen zelf checklists opstellen in samenwerking met de docent. De komende periode ga ik daarom een deel van de verantwoordelijkheid voor het opstellen van de checklist uit handen geven. Kijken hoe dat werkt.

Share