Deanna Kuhns Education for Thinking

14 april 2011

Via benwilbrink.nl kwam ik op het spoor van Education for Thinking (2005) van Deanna Kuhn, hoogleraar onderwijspsychologie aan Columbia University. In dit boek geeft Kuhn haar visie op het ontwikkelen van denkvaardigheden bij kinderen. Zij stelt dat hoewel iedereen het er over eens is dat kritisch denken en denkvaardigheden belangrijke onderwijsdoelen zijn, het ontwikkelen van deze vaardigheden vaak achterwege blijft door de vele andere doelen die we stellen.

Het verschil tussen wat we toetsen en wat we willen

Er is een ‘discrepantie tussen wat we (docenten) zeggen belangrijk te vinden – de hogere niveaus in het cognitieve domein – en wat we daadwerkelijk onderwijzen en toetsen – de lagere niveaus in het cognitieve domein’. (*) Geven we leerlingen op deze manier niet een verkeerd beeld van wat wetenschap inhoudt? We laten doorgaans alle vooronderstellingen, discussies en bewijsvoeringen die aan wetenschappelijke kennis voorafgaan achterwege. Zo lijkt het alsof wetenschap alleen maar de overdracht van geaccepteerde kennis is.

Onderzoek doen: een complexe vaardigheid

Een verklaring voor dit verschil tussen droom en daad is dat het aanleren van kritisch denken niet eenvoudig is. Neem als voorbeeld leren onderzoek doen. Kuhn geeft een boeiende beschrijving van een experiment waarbij kinderen van rond de tien jaar moeten bepalen welke factoren een causaal effect hebben op de snelheid van een bootje in een proefopstelling. Kinderen komen daarbij allerlei problemen tegen. Sommige factoren krijgen onterecht een causale waarde omdat ze toevallig voorkomen bij een bepaald resultaat. Andere factoren worden geheel genegeerd ten gunste van een enkele factor die geacht wordt alles te verklaren. Alleen door een grote tijdsinvestering en veel feedback ontwikkelen kinderen een gestructureerde manier om causale factoren te bepalen. Hoe vanzelfsprekend die methode voor ons ook lijkt!

Verschil tussen theorie en bewijs

Kuhn over de stappen die daarvoor nodig zijn: ‘The most fundamental is the recognition that there is something to find out.’ Leerlingen maken namelijk nog niet goed het onderscheid tussen theorie (wat lijkt me een goede verklaring?) en bewijzen (wat maak ik van het onderzoeksmateriaal?). Het besef dat je onverwachte onderzoeksresultaten niet moet negeren, moet ontwikkeld worden. Wat recht voor je neus gebeurt negeren omdat het niet in het plaatje past, is nu eenmaal een hardnekkige menselijke eigenschap. Tel bijvoorbeeld maar eens hoe vaak de bal wordt overgegooid door de mensen in de witte hesjes in het onderstaande filmpje.

Welke plaats moeten denkvaardigheden krijgen?

Aan het eind van het boek stelt Kuhn de vraag: moeten deze denkvaardigheden worden aangeleerd in de context van vakkennis of op hun eigen termen? Haar antwoord is controversieel: deze belangrijke vaardigheden verdienen een eigen kader, los van de kennisdoelen die wij er aan zouden willen verbinden. ‘They must be activities of clearly evident intrinsic value, and this value must reveal itself as the requisite skills are engaged, practiced, and perfected.’ Een stellingname die meer vragen oproept, dan beantwoordt. Eerst vaardigheden, dan kennis? ‘Leren denken’ als zoveelste schoolvak?

Zie ook:

One Response to “Deanna Kuhns Education for Thinking”

  1. Jelmer Says:

    Interessant, dit is een van de redenen waarom ik me aan het geschiedenisexamen erger.

    In het IB hebben ze ‘Theory of Knowledge’ Dat komt wel enigszins overeen met ‘leren denken’ Het staat wel in het teken van de andere vakken. Alleen dan is het zinvol denk ik.

    Maar het onderwijs zou inderdaad meer aandacht aan de higher order thinking skills moeten besteden. Als dat in alle vakken terugkomt met als ultieme meesterproef het Profielwerkstuk, dus alle vakken werken naar het PWS toe, dan heb je een overkoepelend en zinvol curricullum.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s