Huiswerkbesprekenblues

25 januari 2011

Eigenlijk zou je elke dag een moment met wat leerlingen moeten praten over hoe het er in de les aan toe gaat. Zo ben ik antwoordvellen in een nieuw licht gaan bekijken. ‘Dan schrijven we de antwoorden sowieso over.’, aldus mijn leerlingen. Het eigen antwoord blijft ietwat verweesd achter, doorgekrast en vergeten. Dat vinden ze zelf trouwens ook nutteloos (en dan toch doen, hè). Soms is het net een toneelstukje (‘De Wonderbaarlijke Illusie van het Leren’). Met mijzelf in de hoofdrol.

Dood paard

Het alternatief is om vragen klassikaal te bespreken. Het voordeel is dat je dan van in elk geval een paar leerlingen kan zien of ze er wat van begrepen hebben. Afgelopen week heb ik 4-havo uitgelegd wat ‘trekken aan een dood paard’ betekent. Nou ja, ze hebben die les in elk geval een nieuwe beeldspraak geleerd. Zelf herkennen ze het probleem. Met verfrissende eerlijkheid zei een meisje dat ze ‘erg lui was en niet zo’n zin had om zelf na te denken’. ‘U vraagt dan en wacht echt tot er een antwoord wordt gegeven.’ In zo’n geval hoor ik mezelf regelmatig iets zeggen in de trant van: ‘voor mijzelf doe ik dit niet hoor, ik weet al die antwoorden wel.’ Het gesnurk van de leerlingen die tegen die tijd uit totale prikkelarmoe al vredig zijn ingeslapen negeer ik dan maar.

‘U kunt toch gewoon het antwoord zeggen.’

Misschien moet er een duidelijker verband komen tussen de oefenvragen en de toetsvragen. Zo zijn mijn 5-havo leerlingen erg gemotiveerd als we examenvragen gaan oefenen. Makkelijke reproductievragen met een nakijkvel laten nakijken? Ze zelf laten kiezen welke van de moeilijkere vragen besproken moeten worden? Niet te veel huiswerk opgeven. Of gewoon helemaal geen huiswerk meer geven. Misschien moeten ze hun huiswerk überhaupt maar eens gaan maken? Differentiatie? Web 2.0? Meer mediteren?

8 Responses to “Huiswerkbesprekenblues”


  1. Leuk hoor:-) Wat dacht je van wiskundestudenten op de lerarenopleiding? Huiswerk? Pff… doe even normaal. Terwijl deze mannen en vrouwen straks de leerlingen huiswerk gaan opgeven. Zouden ze er dan vanuit gaan dat ze dat maken? Ik denk ’t niet…:-)

    Toch wel een probleem ergens. Ik ga er nog over nadenken. Trekken aan een dood paard, inderdaad:-))

  2. jschuddeboom Says:

    Nu je het zo zegt, toen ik zelf op de middelbare school zit, heb ik denk ik voor wiskunde ook nooit huiswerk gemaakt. Eigenlijk voor niets, behalve geschiedenis. Maar daar kwam je dan ook de les niet in als je niet goed voorbereid was (dan ging je ‘voor de bijl’ zoals mijn leraar zei). Zou er een verband zijn tussen je eigen middelbare schoolgedrag en dat van je leerlingen🙂.


  3. Hm… interessant! Zelf deed ik nooit iets voor wiskunde…:-) Daar komt dat dus door… geinig!:-)

  4. jschuddeboom Says:

    Ahum, het was een hypothese😉

  5. Wouter Kok Says:

    Hmmm, het probleem is denk ik dat alles wat je als docent gedurende langere tijd doet bij de leerlingen verveling oproept. Huiswerk? Bwèèèh! Powerpoints? Ja, leuk! Maar twee weken later is deze reaktie ook omgebogen tot: Bwèèèh! Actief historisch denken? Geweldig! Nou, doe het maar eens een maand: Bwèèèh!

    Moet je dan maar aan jezelf gaan twijfelen? Nee, volgens mij is het kernprobleem namelijk het ontbreken van een intrinsieke motivatie. Wij proberen dat als gewetensvolle (meestal) leraren te compenseren door externe prikkels, maar elke strategie wordt al snel sleets. Het is een probleem van alle tijden: elke leerling probeert met een minimum aan inzet een maximum aan resultaat te genereren. Aan ons is schone taak toebedeeld deze inzet zodanig te optimaliseren dat er ook inderdaad een maximaal resultaat (volgens de leerling) wordt behaald dat aan onze minimum eisen (volgens de leraar) voldoet.

    Ik probeer het zelf voor elkaar te krijgen door notoir onvoorspelbaar te zijn: huiswerk niet gemaakt? Een veelheid aan maatregelen komt langs: de klas trakteren op taart (natuurlijk!), vijftien keer opdrukken (of meer als ik in een slechte bui ben), het Grieks alfabet opzeggen (of het Hebreeuws als ze het Grieks al hebben gehad), een liedje van Frans Bauer zingen (of het Friese volkslied), een lepel levertraan, 50 faculteit laten uitrekenen en uitschrijven, de eerste vijfig decimalen van pi uit je hoofd opzeggen (die moet je dan zelf ook kennen om het te kunnen controleren), één of meer pagina’s uit het woordenboek overschrijven (het hoeft niet allemaal leuk te zijn), etc. etc.

    Door het ludieke karakter blijft de sfeer in de klas uitstekend, maar de dreiging van de willekeur is voorlopig voldoende om de dames en heren in het gareel te houden. Nu maar hopen dat de sleetsheid niet in mijzelf gaat zitten…

  6. jschuddeboom Says:

    Hallo Wouter,

    Bedankt voor je reactie. Ik ben het met je eens dat er weinig te zien is van de intrinsieke motivatie van leerlingen. Het probleem met dat compenseren met extrinsieke prikkels is dat daarmee de intrinsieke motivatie helemaal op de achtergrond raakt. Vandaar (?) dat dat soort strategieen maar heel kort werken. Theo Thijssen beschrijft dat heel mooi in De Gelukkige Klas. Dan heeft ie een groot nieuw schrift aangeschaft om allemaal notities over de leerlingen in te zetten. In het begin maakt dat nog grote indruk, maar al snel kan hij er net zo goed mee ophouden.

    Denk jij wel dat de uitgangsgedachte van veel leertheorieen, namelijk dat leerlingen van nature nieuwsgierig zijn en intrinsiek gemotiveerd om te leren, klopt?

    Zie ook http://wp.me/p1gAQp-1w voor een post over intrinsieke motivatie.

    • Wouter Kok Says:

      Kinderen zijn van nature nieuwsgierig; dat klopt. Op de basisschool geldt dat heel nadrukkelijk, in de brugklas ook nog wel, maar daarna zakt de intrinsieke motivatie weg. Ligt dat aan het onderwijs? Ik geloof er eerlijk gezegd helemaal niets van. Veel waarschijnlijker lijkt me de hypothese dat hun wereld zoveel groter wordt dat de aandacht naar andere zaken uitgaat dan school. Dit is de leeftijd waarop de hormonen een hoofdrol krijgen, het sociale netwerk een uitdijend universum wordt en de computer hun leven gaat bepalen (de gemiddelde leerling besteed 4 uur per dag aan hobbycomputeren!) Niet zo vreemd dat schoolvakken die zich eerder in een warme belangstelling mochten verheugen nu saai en zóóó 2007 lijken.

      Oh ja, en dan is er natuurlijk ook nog de peergroup waar iemand deel van uitmaakt. Buiten een selecte groep hoogbegaafde leerlingen is het absoluut niet cool om toe te geven dat je een bepaald schoolvak leuk vindt; dan maar liever met de wolven in het bos meehuilen. Daarvoor is dan natuurlijk net wel weer genoeg intrinsieke motivatie….

      • jschuddeboom Says:

        Wat je zegt klopt denk ik wel, dat hun wereld groter wordt. Als je ziet hoeveel energie kinderen steken in het aanleren van hele complexe computerspellen (waarbij zelfs gestudeerd moet worden op handleiding, fora enz.), snap ik wel dat ze dan niet meer zoveel over hebben op school. Dus de motivatie is er wel, alleen niet voor school. 2007 is ook al wel heel lang geleden🙂


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: